Öne Çıkanlar Nurol Tower Murat tanır OFİS MOBİLYASI Fikri Işık Abdurrahman Güngör

Yaşadıkları çağı inşa eden mimarlar: Turgut Cansever ve Ieoh Ming PeI
"Can kafeste durmaz uçar
Dünya bir han, konan göçer
Ay dolanır yıllar geçer
Dostlar beni hatırlasın" 
Aşık Veysel


Dünyanın en çalkantılı zamanlarında dünyaya gelmiş, dünyada yaşanan değişimlere tanıklık etmiş, yön vermiş 2 mimar Turgut Cansever ve Ieoh Ming Pei. Ağa Han Ödülü’nü 3 kez kazanan tek mimar Turgut Cansever hem sanatla yoğurulmuş eserleriyle hem de yapılarda uyguladığı tekniklerle ulusal ve uluslararası camianın takdirini kazanmış “Bilge Mimar” unvanı almış bir usta.

iç bitmeyen titizliği, tarih, zaman ve mekân ile olan manevi bağıyla hafızalara kazınmış olan Çinli - Amerikalı Mimar Pei, 5 kıtada, 60 yıldan uzun bir süre modern mimarlığının en iyi örneklerini üretmiş. Tarihe tanıklık etmiş olan Ieoh Ming Pei, Pritzker’den RIBA’ya mimarlık dünyasının en önemli ödüllerinin de sahibi.

Tasarladığı yapılar gibi dev Ieoh Ming Pei

Yaşadığı 20’nci yüzyıla damgasını vuran Ieoh Ming Pei, yüksek modernist mimarlığın en son uzmanı olarak biliniyor. Kayaç, beton, cam ve çelik kullanarak soyut formu ile çalışan Ieoh Ming Pei’nin tasarladığı binalarının büyük bölümü, devasa heykel parçalarını andıran cüretkar ve basit şekilli yapılar olarak öne çıkıyor. Bazıları dışarıdan çok büyük kaya veya beton parçalarına benziyor.

Pei, I. Dünya Savaşı’nın ortalarında 26 Nisan 1917’de Çin’in Guangdong eyaletinin Kanton kentinde doğdu. 18 yaşında mimarlık eğitimi görmeye Amerika’ya gitti. Harvard Tasarım Okulu’nda okuduktan sonra Princeton, New Jersey’deki Milli Korunma Araştırma Komitesi’ne üye oldu. 1946 yılında mimarlıkta master derecesi kazandı. 1954 yılında da Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı oldu. 1955 yılında ise kendi şirketini kurdu. I.M. Pei, 1983 yılında ABD Ulusal Sanat Galerisi eseriyle Pritzker Mimarlık Ödülü kazanan mimarlar arasına girdi. 

Colorado’da yer alan Atmosfer Araştırmaları Merkezi, Ieoh Ming Pei en önemli eseri olarak niteleniyor. Boston’daki John F. Kennedy’nin başkanlık Kütüphanesi ve Müzesi, Washington D.C’deki Ulusal Sanat Galerisi, Paris’teki Piramit Le Grand Louvre, Hong Kong’daki Çin Banka Kulesi ve Doha’daki İslam Sanatları Müzesi, Pei’nin diğer önemli eserleri.

Dört çocuğundan 2’si mimarlık mesleğini seçen leoh Ming Pei, 1990 yılında çalışmalarını tamamlayıp emekli oldu. Pei, emeklilikte de çalışmalarına devam etti ve Doha’daki İslam Sanatları Müzesi’ni tasarladı. 

Tekniği sanat ile harmanlamış “Bilge Mimar”

Hayata gözlerini bir eylül günü açan Turgut Cansever, 88 yıllık ömründe birçok önemli projeyi hayata geçirdi. Türkiye’deki ilk sanat tarihi doktora tezini yazan Cansever, dünyada Ağa Han ödülünü 3 kez kazanan tek mimar.

Ressam olmak düşüncesiyle girdiği İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nden mimar olarak mezun olan Turgut Cansever’in hayatında sanat hep önemli bir yere sahipti. “Bilge Mimar” olarak nitelenen Cansever’in sanat ve tarih kokan projeleri Türk mimarlar kadar dünyanın önde gelen mimarlarının beğenisini ve takdirini kazandı.

Turgut Cansever, akademisyen kimliği ile hem Türk hem da yabancı mimar adaylarına kılavuz oldu. Akademideki ilk görevi Sedad Hakkı Bey’in yardımcılığı olan Cansever, 1949’da yazdığı “Osmanlı ve Selçuklu Mimarisi'nde Sütun Başlıkları” adlı doktora tezi için 14 Anadolu şehrini ve 111 yapıyı ziyaret etti. Eser, 2010 yılında “Sonsuz Mekânın Peşinde: Selçuk ve Osmanlı Sanatında Sütun Başlıkları” adıyla yayımlandı.

Meslek yaşamının ilk önemli deneyimi 1949 yılında Sadullah Paşa Yalısı’nın restorasyonu olan Cansever, 1951’de Abdurrahman Hancı ile birlikte ilk mimarlık bürosunu kurdu. Birlikte tasarladıkları Anadolu Kulübü Oteli önemli eserlerinden biri. Karatepe Açık Hava Müzesi, Diyarbakır Koleji, ODTÜ Kampüsü yarışma projesi, Türk Tarih Kurumu binası, Cansever’in 1950’li yıllarda tasarlanan yapılardan bazıları. 

Cansever, 1951-1967 arasında Ankara’da yaptığı Türk Tarih Kurumu binası ve 19711973 arasında Bodrum’da yenilediği Ahmet Ertegün evi ile 1980 yılında 2 Ağa Han Ödülü kazandı. 3’üncü Ağa Han Ödülü’nü ise 1992 yılında Bodrum’un 9 kilometre kuzeyinde yer alan Demir Evleri projesiyle kazandı. 

Kent, imar, koruma alanında çalışmalar yapan usta, bu alanda önemli görevler de üstlendi. Bu görevlerden bazıları: 1959 - 1960’ta kuruluşunda bulunduğu Marmara Bölgesi Planlama Teşkilatı Başkanlığı 
ve 1961’de İstanbul Belediyesi Planlama Müdürlüğü; 1974-1975’te Dünya Bankası İstanbul Metropol Planlama Projesi’ne başkanlık; 19741976 arasında Avrupa Konseyi Türk Delegasyonu Üyeliği; 1975-1980 arasında İstanbul Belediyesi’nde, 1979’da Ankara Belediyesi metropol planlama, yeni yerleşmeler, kent merkezleri ve koruma danışmanlığı... Ayrıca Cansever, 1999 Marmara depreminin ardından "İstanbul Deprem Çalışma Grubu"nu oluşturdu ve "Depreme Karşı Yeni Şehir Üretimi Projesi"ni de hayata geçirdi.

2007 yılında küratörlüğünü Uğur Tanyeli ile Atilla Yücel’in yaptığı, “Turgut Cansever: Mimar ve Düşünce Adamı” başlıklı sergi Türkiye’de arşiv belgesi niteliğinde malzemeye dayanarak yapılmış ilk retrospektif mimar sergisi.
HACER ARIK GÖNÜL

 
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.