Öne Çıkanlar Çakallı Köyü Aslı Kutluay Sarah Yen Seyhan Belediyesi Yaşar Kemal Kültür Merkezi Atila Menevşe

Yıllara meydan okuyan “Adamlar” - Adam kayalar
Yüzyıllardır birçok medeniyete ev sahipliği yapan Türk toprakları, bu sayede tarihi eser konusunda oldukça zengin bir yapıya sahip. Ülkenin doğusundan batısına, kuzeyinden güneyine kadar hemen hemen her yerinde farklı medeniyetleri yansıtan tarihi eserler bulunuyor. Bunlardan bazıları gün yüzüne çıkarken bazıları da hâlâ yerin derinliklerinde keşfedilmeyi bekliyor. Hatta bazı eserler, birçok nedenden ne yazık ki yok olmuş ya da olmak üzere… Bu tarihi eserlerin içinde öyle bir tanesi var ki, hem yıllara meydan okumasıyla hem de türüyle farklılık gösteriyor.

Tarihi M.Ö. 4'üncü yüzyıla uzanan bir eser, Mersin’in Erdemli İlçesi’ne bağlı Kızkalesi Mahallesi’nde bulunan Adamkayalar. Hem tür olarak hem de yapıldığı tarihten bu yana yüzyıllardır kendini koruması bakımından oldukça önem taşıyan bu eser, adeta geçmişe ayna tutan cinsten. Yöre halkının Şeytan Deresi olarak adlandırdığı bölgede yer alan Adamkayalar, verdiği ipuçlarıyla tarihin sayfalarında gezinmeyi sağlıyor. Anadolu’da başka kültürlere ait eserlerin olduğu topluluklar bulunsa da bu kadar kabartmanın bir arada görüldüğü bir yer daha bulmak mümkün değil. Buradaki tarihi yapılar, sadece Kilikya’da değil tüm dünyada eşine az rastlanan yapılardır. 

Ölen önemli kişilerin anısını yaşatmak için yakınları tarafından kabartmalar şeklinde yaptırılan figürler, ölen kişiyi temsil ediyor. Bazı kabartmalarda yazıtlar da bulunuyor. Bu yazıtlarda, kabartmayı yaptıran kişinin adı, kim için yaptırdığı ya da kimin yaptığı şeklinde bilgiler yer alıyor. Yapılan detaylı incelemeler, bu kabartmaların M.Ö. 4'üncü yüzyıldan Roma’ya kadar uzanan zaman dilimi içinde yapılmış olduğunu gösteriyor. Kabartma sırasının ortasında 5 basamaktan oluşan oturma kademelerine sahip, niş şeklinde bir sunak bulunuyor. Sunağın sol tarafındaki figür, bir elindeki testiden diğer elindeki kâseye bir sıvı (su ya da şarap) dökerken betimlenmiş. Bu tasvir, anma törenleri için yapılan bu mekânda, antik dönem gelenekleri arasında bulunan, sıvı sunusunun yapıldığına işaret eden bir ipucu.  Tablolar içinde en çarpıcı olanı, hüzünlü bir anı yansıtan, askerin eşine ve eşinin önünde duran kızına veda ettiği sahnedir. Geri dönmediği anlaşılan bu asker, bu kabartmayla ölümsüzleştirilmiş. Dikkatle bakıldığında, ailenin bütünlüğünü temsil eden sadakat sembolü küçük bir köpeğin ön ayaklarını kaldırarak, asker figürüne doğru yönelmiş olduğu da görülüyor. 

Bu önemli tarihi eser, bölgede 9 niş içerisinde; 11 erkek, 4 kadın, 2 çocuk, bir dağ keçisi, bir köpek ve aynı zamanda nişlerin alınlığında bulunan Roma kartalı kabartmasından oluşuyor.  Bu eserin yapıldığı bölgeye baktığımızda, kabartmaların bölgenin coğrafi yapısından kaynaklandığı düşünülüyor. Kabartmalar arasındaki stilistik değişimler incelendiğinde bu kabartmaların yaklaşık 250 yıllık bir sürede yapıldığı tahmin ediliyor.  Adamkayalar’ın bulunduğu alan, Kızkalesi’ni yukardan gören bir vadi. Orada yaşayan halkın sahilden iç bölgelere giden vadi yollarını kontrol etmek için yerleşimi buraya kurdukları tahmin ediliyor.  Yukarıdaki yerleşim yerlerine bakıldığında tepenin bir surla çevrili olduğu görülüyor. İçerisinde çok sayıda yapı bulunan bir askeri garnizon olduğu düşünülen bu yerde, yerleşim bölgelerine ulaşan yolların kontrol edildiği tahmin ediliyor. Helenistik dönemde bunun gibi hat boyunca çok sayıda kale yer alıyordu. Bu yapıyla kabartmaların bulunduğu hâkim noktadan yolu rahatlıkla kontrol edebiliyorlardı. Bu sayede yoldan geçenler gözetlenebiliyordu. 

Zorlu yollara rağmen görmeye değer… 

Bir gün oraya gidip görmek isterseniz; taşlı, bozuk, ham bir yolla karşılaşmaya hazır olun. Araçla gidilebilir fakat aracınıza düşkünseniz yolun başında bırakıp yürümek zorunda kalacaksınız. Bölgeden Adamkayalar’a inen bir yol var. Patika bile denilemeyecek keçiyolu, taşlarla boyalı ok işaretleri ile gösteriliyor. İşte burası yöre halkı tarafından Şeytan Deresi olarak adlandırılan çok derin bir kanyon. Kanyonun dibinde de bir dere akıyor. Kanyonun bazı yerleri neredeyse 90 derecelik diklikte. Yükselen bu kayalar sizi ürkütebilir. 

Şeytan Deresi Kanyonu’nun kıyısına gelince taşlara işaretlenmiş okları izleyerek inişe geçebilirsiniz ama çok dikkatli olmalısınız. Bu iniş çok uzun değil ama epeyce zorlu. Yaşlılar ve çocuklar için özellikle de Mersin sıcağında pek iyi gelmeyecek. Yani kısacası, Adamkayalar’ın dik bir merdiveni andıran inişinin daha sonrasında da zorlu bir çıkışı var. “Bu kadar zorlu bir yolculuğa değer mi?” diye düşünüyorsunuz belki şimdi. Bizce pek fazla düşünmeye gerek yok. Neden derseniz? İndiğiniz zaman karşınıza çıkacak manzarada yıllara meydan okumuş insanlarla tanışacaksınız. Kim bilir belki de oradaki insanlar sizi selamlarken biraz da geldikleri dönemden hikâyeler anlatırlar… 

HAZIRLAYAN: NAZİRE HİÇYAKMAZER


Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.