Öne Çıkanlar Işık Özçelik Emrullah Eruslu Mohamed Yousif Al Binfalah Moment İstanbul iyarbakır Kalesi

Heybeliada'daki 32 yıllık yaşanmışlık

İstanbul’da 17 Ağustos 1864 yılında dünyaya gelen Hüseyin Rahmi Gürpınar, Mekteb-i Mülkiye’yedeki öğreniminin ardından memurluk yapmaya başladı. Daha sonra memurluğu bırakarak hayatını yazmaya adayan Gürpınar, İkdam, Söz, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine yazılar yazdı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olarak görev yapan Hüseyin Rahmi, ömrünün son 32 yılını geçirdiği Heybeliada’daki köşkünde, 8 Mart 1944 tarihinde hayatını kaybetti.

Adadaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedilen Gürpınar, yazarlık döneminde Edebiyat-ı Cedide dönemin önemli bağımsız yazarlarından biri oldu. Roman ve öykü yazarı olmasının yanında natüralizmin de en önemli temsilcilerinden olan Gürpınar, Heybeliada’daki evinde (1912-1944) 32 yıl boyunca yaşadı ve hayatının son dönemini burada geçirdi.

İstanbul halkının toplumsal ve töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri mizahi bir dille yansıtan Hüseyin Rahmi, “Şık”, “Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç” ve “Gulyabani” gibi romanların da arasında bulunduğu 54 eser kaleme aldı.

Yazarın yaşam öyküsünü yansıtan eşyalar ile birçoğu Fransızca olan çok sayıda kitabın bulunduğu köşk, Gürpınar’ın varisi Abdullah Tanrınınkulu tarafından 1964 yılında müze ve kitaplık olarak kullanılması koşuluyla İl Özel İdaresi’ne, yazara ait eşya ve kitaplarla birlikte satıldı. Tanrınınkulu, köşk için önce 250 bin lira istedi, bu kaynak valiliğe aktarıldı. Yapılan kıymet tespiti ve pazarlıklar sonucu köşk ve 447 metrekarelik arsası, 133 bin liraya, müze olarak kullanılmak üzere satın alındı.

Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın evi, Adalar Vakfı'nın girişimiyle 2000 yılında müzeye dönüştürüldü. 3 katlı bina, 2000 yılında, yazarın ölümünden 56 yıl sonra ziyarete açıldı. Ev, 2013 yılına kadar da Adalar Vakfı tarafından ziyarete açık tutuldu.

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın müze-evindeki oturma odasının 2 duvarında kitaplık ve ortada da 4 kişilik yemek masası bulunuyor. Masanın arkasında, içi porselen yemek takımı ve dantel dolu, süslü bir vitrin duruyor. Kitaplıkta Gürpınar'a ait 350 Türkçe, 304 Fransızca kitap ve 110 cilt gazete koleksiyonu yer alıyor. Ziyaretçiler bunların yalnızca bir kısmını görebiliyor.

İkinci katta karşılıklı duran çalışma odası ve yatak odası bulunuyor. Çok iyi derecede ışık alan küçük masa, iskemle, kesme kristalden yazı takımları olan çalışma odası, olabilecek en düzenli çalışma yeri olarak dizayn edilmiş. Duvarlardaki aile fotoğrafları ve kendi yaptığı yağlıboya tabloları, raftaki Rus malı fotoğraf makinesi ve yere serilmiş şık kilim de odanın diğer detayları arasında yer alıyor. Yatak odasındaki yatağın üzerine serilmiş gül rengi örtüyü, Hüseyin Rahmi kendi eliyle işlemiş. Üzerinde titizlikle çalıştığı örtüden de anlaşıldığı üzere dantel ve el işinde oldukça iyiymiş Hüseyin Rahmi. O kadar çok örmüş ki zamanında, bir sürü arkadaşına da hediye etmiş el işlerinden. Evde ziyaretçiler için sergilenmiş cam çerçevelerin ardında çok sayıda dantel de bulunuyor.

Ekim 2013 tarihinde yapının mülkiyeti; İl Özel İdaresi’nden İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne devredildi. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın evi İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü'ne bağlı bir müze olarak hazırlanmak üzere 2016 yılı eylül ayında devri yapılarak ev ve içindeki eserlerin restorasyon çalışmalarına başlanıldı.

Bina ve eserlerin tespit ve devir işlemlerinin ardından, müze binası restorasyona alındı. Müze envanterine dahil tüm eserlerin inceleme ve envanter çalışmaları sürerken, restorasyon - konservasyon aşamasına da gelindi.

Hüseyin Rahmi Gürpınar Müzesi'nin, sanatçıyı en iyi şekilde yansıtacak bir müze olarak, yeni sunumuyla 2018 yılında kapılarını açması hedefleniyor.

HAZIRLAYAN: NAZİRE HİÇYAKMAZER

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.