Öne Çıkanlar Kadir Akyol Ferhan Yalçın George Lucas rkitera Genç Mimar Ödülü Odun Design

Yeşillerin arasında mavi manzaralı "kale" konak

Hacı Yakupoğlu Memiş Ağa tarafından 1856 yılında yaptırılan konak, Trabzon’un Sürmene İlçesi Kastel Köyü’nde Sürmene’nin 4 km kadar doğusunda bulunuyor.

Taş duvarlarla örülü konak, yerden iyice yükseltilmiş üst katı ve konumu ile "kale"yi andırıyor. Köyün Memiş Ağa'sının aynı zamanda yönetim evi olarak kullandığı konak, çeşitli yöneticilerin ağırlandığı, toplantıların yapıldığı, emirlerin verildiği bir yer olarak kullanılıyordu. Hatta bazı söylemlere göre zemin katta bulunan zindanda da cezalandırılmış kişilerin tutulduğu belirtiliyor.

2 katlı konağın birinci katındaki duvarlar yontma taştan işlenmiş. Dışa doğru sarkan saçaklarla da konağın cepheleri yağmurdan korunmaya çalışılmış. Bölgenin özelliği itibariyle taş ve özellikle ahşap işçiliğinin ön planda olması, konağın kapı kanatlarındaki ve tavanlardaki ahşap işçiliğinin en mükemmel örneklerini sergiliyor.

Zengin bir ağaç işçiliğinin bulunduğu konakta sofanın tavanı, oda kapıları, selamlığı, döner tavanı Trabzon yöresindeki en gelişmiş ve ince oyulmuş ağaç işçiliğini gözler önüne seriyor.

Konak bir ağa evinin tüm özelliklerine sahip olsa da Sürmene köy evlerinin yapı ve plan geleneklerine de uyuyor.

Konağın zemin katında aşhane bölümü diye belirtilen mutfak, kiler ve kemerli ocakları yer alıyor. Zemin katta 3 kapı bulunuyor. Bunlardan 2'si doğu ve batı cephelerinden karşılıklı olarak açılıyor. Diğeri de kuzey cephesinde, denize bakan yönde bulunuyor. Karşılıklı kapılardan girildiğinde birer küçük giriş mekânından sonra, zemin katın güney yarısını kaplayan aşhaneye geçiliyor. Güney yönünde bir kemerle geçilen, yüksek ve geniş bacalı bir "ocaklık" yer alıyor. Aşhanenin her 2 yanında, küçük odalar bulunuyor. Bunlar, hizmetçi ve görevli odaları olarak kullanılıyor. Zemin katın kuzey tarafında da atlar için ahır ve bu işleve yardımcı nitelikte odalar konumlandırılmış. Buraya giriş ise kuzey kapıdan yapılıyor.

Konağın üst katına, doğu kapısından girer girmez yükselen dik merdivenle ulaşılıyor. Merdivenin üst başına çok süslü bir korkuluk ve baba direği yerleştirilmiş. Üst döşemede merdiveni kapatarak alt katla ilişkiyi kesen bir de kapak bulunuyor. Burası, 36 metrekare ölçüsünde, oldukça geniş ve aydınlık bir sofa. Kuzey doğu ve kuzey batı köşelerinde özenle yapılmış ve süslenmiş 2 oda yer alıyor. Bunlardan batıdaki "başoda", önemli konukların ağırlandığı, sohbetlerin yapıldığı bir tür konuk odası olarak kullanılıyordu.

Konağın kuzeyindeki sofanın sağ ve solundaki odalar selamlığa, güneydeki 2 oda ise hareme ait. Başoda'nın güney bitişiğine, sofadan bir kapıyla girilen el yıkama yeri ve tuvalet bulunuyor. Güneydoğu köşesindeki oda ise daha sade süslerle bezenmiş. Süslemeler tavanda ve renkli resimler şeklinde duvarda yer alıyor. Bu odanın da kadınlara ait olduğu tahmin ediliyor. Sofanın güney duvarında 3 kapı görülüyor. Bunlardan ortada olan, güney yönünde uzanan bir koridora açılıyor. Diğer 2 kapı ise sofadan geçilen ve bu koridorun her 2 tarafına rastlayan odalara açılıyor.

18'inci yüzyılda yapılan binanın üst katındaki batı odasının ortasında bir mil etrafında dönebilen bir parça bulunuyor. Bu parça vantilatör ve rüzgârgülü vazifesi görüyor. Tavanın tam ortasında, çevresiyle aynı süslere sahip yaklaşık 35 santimetrelik yuvarlak bu bölüm, çatı dışına çıkan ve rüzgârla dönen bu mil sayesinde hareket edebiliyor. Tavanın bu özelliğinden dolayı konağa halk arasında "Döner Tavanlı Konak" ismi de verilmiş.

Memiş Ağa Konağı, yıllarca ilgi görmemiş olsa da 2000 yılında Çaykur tarafından başlatılan restorasyon çalışmalarının 2002 yılında tamamlanmasıyla bölge turizmine önemli katkı sağlayacak duruma geldi.
 

HAZIRLAYAN: NAZİRE HİÇYAKMAZER

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.